تبلیغات
سرزمین آفتاب - آیا ریشه تمام خطها یکیست .
سرزمین آفتاب

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

آیا ریشه تمام خطها یکیست .

آیا ریشه تمام خط ها یكی است؟ این پرسشی است كه تمام خط شناسان دنیا دارند، ولی تاكنون به جواب معینی نرسیده اند. در چگونگی پیدایش الفبا و حرف های هجایی سخن بسیار است، اما در اینجا به بیان نگره های گوناگون می پردازیم.
 
 
    نگرش نخست: تمام خط ها از سه خط چینی، هندی و سامی شكل گرفته اند و خاستگاه خط های هیروگلیف و میخی جای دیگری است.
 
 
    نگرش دوم: تمام خط ها برگرفته از خط فنیقی (فونتیك كنعانی) هستند.
 
 
    نگرش سوم: خط فنیقی برگرفته از هیروگلیف است، در حالی كه صورت نگاری هیروگلیف را مختصر و الفبایی كرده اند.
 
 
    نگرش چهارم: خط فنیقی و عبری از خط اصلی و مادری كه در جزیره كرت پیدا شده، گرفته شده است.
 
 
    نگرش پنجم: خط فنیقی برگرفته از خط میخی است كه كنعانیان طی سالیان دراز، آن را اصلاح كرده و به صورت فنیقی درآوردند.
 
 
    باید به خاطر داشت كه علت پیدایش و نوع نگارش هر خط بسته به نوع استفاده از آن خط برای هر ملتی است. در تمدن بین النهرین خط میخی پس از ابداع آن توسط سومریان مورد استفاده حكومت های آكد، كلده، بابل، آشور و پارس بوده است و نوع استفاده آن در مورد قانون، حكومت و نوشته های دولتی بوده است و این خط تا پایان حكومت هخامنشی مختصر شد. بعد از هخامنشی و نفوذ فرهنگ هلنی این نگارش فراموش شد.
 
 
    خط هیروگلیف مصر نیز چندی بعد از برپایی حكومت سومریان بین النهرین در مصر پدیدار شد، ولی مصریان خط جدیدی ابداع كردند تا كاهنان مصری بتوانند متن های مذهبی خدایان خود را به طرزی متفاوت و رمزآلود بنگارند. خط آرامی نیز جدا و مستقل از خط های دیگری است به گونه ای كه نه تنها در امور بازرگانی كاربرد داشت، بلكه در كتابت صحف مقدس ادیان ابراهیمی استفاده شده است تا جایی كه این خط را خطی خدایی می نامیدند. خط و گویش آرامی در زمان حضرت مسیح علیه السلام كاربرد داشت. پیدایش الفبا خود نظمی در الفبا را پدید آورد. خط های تدمری، نبطی، عبری، سریانی، مندایی و فنیقی هر كدام تحول یافته و مشتق از آرامی هستند. خط های (تدمری، نبطی و عبری) را آرامی غربی و خط های (سریانی، مندایی و آرامی یهودی) را آرامی شرقی باید خواند. خط فنیقی در لبنان و شمال فلسطین به دلیل تبادلات بازرگانی در ساحل دریای مدیترانه شكل تجاری به خود گرفت. خط فنیقی را از این پس می توان در منطقه ایونیا (یونان) یافت كه خط فنیقی را مادر خط یونانی و سپس خط لاتین می توان نامید.
 
 
    خط آرامی: خط آرامی را می توان مادر خط های غرب بین النهرین و تمدن های مغرب زمین دانست. خط آرامی در ناحیه شام و فلسطین رواج داشت و در مدت زمان كمی در بین النهرین و شمال مصر فراگیر شده كه به دلیل نوع مردمانی كه از آن استفاده می كردند، نام تازه ای یافتند. مانند تدمری، نبطی، عبری، سریانی، مندایی و فنیقی. به دلیل مراوداتی كه بازرگانان فنیقی (لبنان امروزی) با یونانی داشتند، خط هجایی بدانجا راه یافت، خط یونانی تحول یافته خط فنیقی است. خط لاتین یا اروپایی از الفبای یونانی اقتباس و پس از حدود قرن 3 میلادی انجیل ها با خط جدید نگاشته شدند.
 
 
    خط های غرب بین النهرین:
 
 
    خط آرامی 4000 سال پیش (غرب بین النهرین منطقه شام - فلسطین)
 
 
    خط آرامی غربی (تدمری، نبطی و عبری)
 
 
    خط آرامی شرقی (سریانی، مندایی و آرامی یهودی)
 
 
    خط فنیقی (فونتیك)
 
 
    خط یونانی
 
 
    خط های شرق بین النهرین:
 
 
    خط هند و ایرانی (اوستایی) 4000 سال پیش از میلاد (شرق بین النهرین منطقه ایران، سغد، بلخ و خوارزم و هند)
 
 
    خط عیلامی (حروف خط عیلامی خاص است و بیشتر جهت تجارت و مالكیت استفاده می شده و هنوز به طور كامل رمزگشایی نشده است)
 
 
    خط پارسی (میخی ایرانی) خط رسمی كتیبه ها به شمار می آید
 

    خط پهلوی اشكانی (پهلوانی پیشین)
 

    خط پهلوی ساسانی (پهلوانی پسین)
 
 
    خط مانوی (خط ابداعی مانی كه برگرفته از پهلوی ولی سر هم نگاشته می شد)
 
 
    خط های ایرانی: خط ایرانی شاخه ای از خط های آریایی (هند - ایرانی) است. زبان و خط هند - ایرانی به دو شاخه هندی و ایرانی تقسیم می شود و از دیدگاه تحول تاریخی می توان برای زبان های ایرانی سه دوره قائل شد. (خط هندی تغییریافته محلی خط اوستایی كهن است كه خود به گونه های مختلف تقسیم می شود.)
 
 
    1- دوره باستان 2- دوره میانه 3- دوره جدید.
 
 
    خط اوستایی: زرتشت پیامبر ایرانی است كه حدود 550 سال پیش از میلاد می زیسته است. این خط را به دلیل نگارش اوستا توسط زرتشتیان باستان، خط اوستایی می نامیم. زبان اوستایی با پارسی باستان نزدیكی زیادی دارد. دارای 48 حرف است. سمت نگارش از راست به چپ بوده و از كامل ترین خط های جهان به شمار می رود. در زمان شاپور دوم ساسانی خط اوستایی توسط دانشمندان ایرانی ساده و روان تر شد. دوره باستان از دورانی كه نخستین آثار خط و زبان ایرانی وجود دارد، یعنی زمان تالیف گات ها (گاهان) زرتشت است، آغاز می شود. خط اوستایی بازمانده فرهنگ هند و ایرانی است كه در بین مردم ایران ویژه (خاستگاه اصلی و نخستین ایرانیان) رواج داشته است و هنگامی كه اشو زرتشت ظهور می كند از این خط كه در آن جامعه مورد استفاده بوده، سعی در بیان رسالت خود به همگان كرده است. بعد از اشو زرتشت خط اوستایی مقدس شمرده می شود و ایرانیان ازآن فقط در كتابت اوستا استفاده می كنند. ایرانیان پارتی خط جدیدی را به نام خط پارتوی یا پهلوی ابداع می نمایند تا گفتمان خود را با این خط جاودان سازند.
 
 
    خط پهلوی: زبان شناسان عقیده دارند كه پارت (پرثو) به مرور (برهو) و بعد به (پهلو) تبدیل شده و خط مربوط به آن پهلوی نامیده می شود. پس از سلطه سلوكیان و برقراری حكومت اشكانیان، پارتیان نظام نوشتاری منظمی براساس خط دیوانی هخامنشیان كه خط آرامی بود، خطی جدید ابداع كردند و آن را پهلوی یا پارتوی نامیدند، ولی تغییری در نگارش پهلوی برای ساده نگاشتن پدید آمد و خطی گشت كه تقریبا به مدت 1000 سال خط رسمی ایران شد. پهلوی اشكانی دارای 22 حرف است و در آذربایجان، خراسان، اصفهان، كردستان و سواحل غربی و شرقی دریای مازندران و ارمنستان رواج داشت. نگارش پهلوی اشكانی از راست به چپ و جدا از هم بود و ساسانیان با تغییراتی توانمندی خط پهلوی را گسترش دادند و سر هم و متصل می نگاشتند.
 
 
    باید یادآوری كرد خطی كه هخامنشیان به دلیل پهناوری حكومت خود و در برداشتن 23 ایالت، در كتابت رسمی، لوحه ها و سنگ نبشته های خود، از خط میخی پارسی استفاده می كردند، ولی بعد از فروپاشی هخامنشیان و برپایی حكومت اشكانیان كه از مردمان پارت بودند، خط پارتوی پیشین (پهلوی) رواج یافت و فراگیر شد و پس از اشكانیان نیز ساسانیان با تغییری جزئی به خط پهلوی پسین می نگاشتند.
 
 
    ظهور اسلام و رشد خط های عربی و فارسی:
 
 
    پس از ظهور اسلام و گسترش دین اسلام به دلیل اینكه گستره پادشاهی ایران ساسانی بیشترین مرز را با عرب ها داشت، نزدیك ترین تمدن بزرگ آن زمان به شبه جزیره عربستان بود. كوفه شهر بزرگ دوران اسلامی نزدیك به شهر تیسفون پایتخت ساسانیان بود، خطی كه قرآن كریم در سال های نخستین اسلام برای جلوگیری از تحریف بدان نگاشته شد، خط كوفی نام گرفت كه خود برگرفته از خط های آرامی و پهلوی ساسانی است كه بعدها ابن مقله شیرازی با ابداع خطوط شش گانه یا اقلام سته (نسخ، ثلث، محقق، ریحان، توقیع و رقاع) تحولی در نگارش آیات قرآن و متن عربی ایجاد كرد. پس از ورود اسلام به ایران و نگارش قرآن به خط كوفی، ایرانیان از آن خط به دلیل ساده و روان بودن استفاده كردند و به 28 حرف خط عربی، 4 حرف پارسی (گ - چ - ب - ژ) اضافه و حروف خط پارسی جدید به 32 حرف رسید. ایرانیان خود به دلیل پذیرفتن دین مبین اسلام نگارش جدید اسلامی را به كار بردند و خط فارسی نامیده شد. از این زمان دوره جدید نگارش خط ایرانی آغاز شد و تا به امروز ادامه داد

درباره وبلاگ

در وبلاگ سرزمین آفتاب دنیایی متفاوت از اطلاعات -گزارشات وخبرها را مشاهده فرمایید
(کمال احمدی ساکن شهر بوکان در جنوب آذربایجان غربی -دانش آموخته رشته های حسابداری و زبان فرانسه می باشم)
مدیر وبلاگ : کمال احمدی

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان